Çevre Kanunundaki değişiklik sistemi nasıl değiştirir.

Çevre kanunu mecliste görüşülmeye başlandı 15. maddeye kadar da ilerleme kaydedildi. Yapılan kanun değişikliği ile alış veriş poşetlerinin ücretli olması ön plana çıksada bununla birlikte bir çok alanda yeni yaptırımların olacağı görülüyor. Kanunda yapılan değişiklikler beraberinde ülkemizdeki geridönüşüm sistemini kökten değiştirecek altyapıyı beraberinde getiriyor. Bu konuda bazı öngörülülerim sistemin nereye doğru evrileceğini tahmin etmek zor olsada sizlerle paylaşacağım.

Çevre kanunundaki piyasaya sürenden adet ve ton başı alınacak ücretler bugün ödediği piyasaya süren sorumuluğu kapsamında ödediği ücretleri bazı ürünlerde10 kat bazılarında ise 20 kat daha fazla olduğu görülüyor. Pet şişeler için piyasaya sürenler bu yeni kanunla birlikte ton başına 2000 TL civarında bir çevre katılım payı ödeyecekleri gözüküyor. Alışveriş poşetleri ise 15 kr adet ücreti ile 25 kr müşteriden alınacak ücret toplamda 40 kr adet başına çevre katılım payı ödemesi yapması planlanıyor. yılda 45 milyar adet poşet kullanılıyor ülkemizde pazar poşetleri ve çok hafif poşetleri hesaba katmazsak ve %50 poşet kullanımının azaldığını varsayarsak sadece poşet için çevre katılım fonuna 4 milyar TL gireceğini tahmin ediyorum.

İçecek ambalajları için adet başına verilen fiyatlar ufak görünsede bunu tonaja çevirdiğimizde piyasaya sürene ton başına ekstra 2000 TL bir maliyet daha oluşacak. Kağıt için bu 300 TL/TON olacak bu rakamlar ile hesap yapıldığında çevre katılım payı ile bakanlığın tüm Türkiyeye mükemmel bir geridönüşüm sistemi kuracak bir bütçe oluşuyor. Bu noktada oluşan bu bütçenin nasıl kullanılacağı hangi verilere ve envantere dayanarak yatırım planları yapılacağı en çok merak edilen kısım oluyor.

2011 yılında büyük bir şehir belediyesi bir araştırma yaptırmış ve ikili toplama sisteminin nasıl hayata geçeceği konusunda çalışmalar yaptırmıştır. Bu araştırmadan yola çıkarak ve mevcut bir kaç belediye de uygulanan 5+2 sistemi yani 5 gün çöp 2 gün ambalaj atığının aynı çöp arabaları ve ekiple toplandığını görüyoruz. Yeni yasa sanki bu sistemleri daha ön plana çıkaracak gibi görünmektedir.

Mevcut sistemdeki toplama sisteminin ve ihalelerin sürdürülebilir olmayacağı sıfır atık yönetmelik taslağı ile görülüyor. Bu taslak ile sıfır atık belgesi alan konut dışındaki tüm ticarethane, okul, avm gibi kurumlar topladıkları atıkları satabilecek duruma gelecektir. Bu durumda sadece konuttaki ambalaj atığının kaldığı bir sistemde toplamanın mevcut TAT lar tarafından yapılamayacağı ve üstüne de para vererek aldığı ihaleleri bir bir iptal edeceği düşünüyorum.

Tahminimce mevcut TAT lar artık 2009 öncesindeki gibi toplanan atıkları satın alma, dışardan toplama ve sanayiden toplama gibi işlere dönerken. Belediyeler de artık işçi ve araçlarını çöp le birlikte ambalaj toplaması için de kullanacak gibi görünüyor.

Bu kanun değişikliğinin ülkemize hayırlı olmasını ve sistemi daha ilerilere götürmesini temenni ediyorum.

Serhan MADEN

Çevre Yüksek Mühendisi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir